Gedeelde lusten, half de lasten!

Recent sprak ik een medisch specialist die lange tijd bezig is geweest met het ontwikkelen van een app. Dit gesprek was in het kader van een inventarisatie van succesbepalende factoren voor ehealth oplossingen. Ik wil u graag in dat verhaal meenemen als voorbeeld van waar een partnership met een ondernemer waardevol had kunnen zijn.

De app stelde patiënten in staat om op basis van een paar metingen hun ziekte(last) beter te managen. De specialist vertelde mij dat de ingrediënten van de app kinderlijk eenvoudig waren. De input voor de app was een aantal thuismetingen (gewicht, beweging en slaap). De data werd gevoed aan een algoritme, gemaakt op basis van wetenschappelijke literatuur. De uitkomsten waren gepersonaliseerde korte leefstijl- of medicatieadviezen; meer beweging, betere slaap, goede voeding en vochtinname en medicatiegebruik. Meestal kon het medicatiegebruik worden gereduceerd. Dit is zo goed en zo simpel, schetste de specialist, dat hij zich ging inzetten om dit voor iedere patiënt met deze ziekte beschikbaar te maken!

Een korte demo van de app volgde. De gebruikersinterface was nog erg bèta maar de functionaliteit leek dik in orde. De specialist was gedreven en enthousiast, wat een belangrijke factor is voor een eventuele slagingskans. Het traject richting inbedding van deze app in de dagelijkse zorgpraktijk zou namelijk nog een lange worden.

Laten we bijvoorbeeld eens wat zaken uitlichten die nodig zijn voor de implementatie. Vraag rijst natuurlijk of de werkzaamheid al onderzocht en gevalideerd is (evidence based medicine). Als geautomatiseerde leefstijl- en behandeladviezen uitgegeven worden is het wel van belang dat variatie in de input (beweging, gewicht, slaap) niet veroorzaakt wordt door meetmarges van de sensoren. Het algoritme, de vertaling van wetenschappelijke literatuur naar programmatuur, moet ook zijn getest en gevalideerd. Allemaal niet heel erg enerverend onderzoek, maar het moet wel netjes gebeuren en worden gedocumenteerd.

Dan was er gelukkig ook nog een leuk deel van het onderzoek: of de app inderdaad effect had op ziekte(last) waardoor medicatiegebruik gereduceerd kon worden. Een mooie gerandomiseerde studie waarbij gebruik van de app werd vergeleken met de standaard begeleiding. Uitkomst was borderline significant, in dat stadium wel voldoende.

Heb je dat allemaal onderzocht dan is er ook nog zoiets als privacybescherming en securitymaatregelen. En hoe voorkom je bijvoorbeeld dat de data wordt vervuild door data van iemand anders, de partner van de patiënt zou eens op de weegschaal gaan staan… Stuk voor stuk overkombare problemen die wel stuk voor stuk geregeld moeten worden. Het neemt allemaal een hele hap tijd en energie.

U begrijpt wellicht dat deze specialist dit ‘erbij’ deed omdat hij gedreven was, maar dit niet zijn primaire taak was. Er was voor de app al een behoorlijk dossier opgebouwd waarbij vanuit een academisch perspectief het niet altijd als erg zinvol en nuttig werd ervaren. Bovendien ging voor deze specialist de patiëntenzorg natuurlijk onverminderd verder. Daarnaast was de medewerking van de leveranciers van de verschillende meetinstrumenten ook niet optimaal geweest.

Al met al hebben was er dus uitzicht op een werkende oplossing die alleen nog geïmplementeerd moest worden. Inbedding in het complexe zorglandschap van Nederland met de bijbehorende wet- en regelgeving rondom apps en medische hulpmiddelen is echter een hele uitdaging. Bekostiging is geen sinecure. Zorgverzekeraars zijn graag bereid om hierin als partner op te treden maar zullen dan ook moeten worden meengenomen in het hele verhaal en zij kijken naar andere uitkomstmaten dan alleen klinische significantie.

De app heeft het helaas niet gered. Het traject van ontwikkelen, valideren en implementeren had het enthousiasme van de specialist flink getemperd. De promovendus die mee had geholpen werd helemaal gek van alle documentatie verplichtingen en rapporten. Een kwetsbare situatie. Naast het wegkwijnende enthousiasme kwam de uiteindelijke nekslag uit onverwachte hoek: met de lancering van de (toen) nieuwe iPhone 6 bracht Apple de iOS update naar versie 9. Om privacy en veiligheidsredenen moest de app up to date worden gemaakt. Het programmeren van de app was uitbesteed bij een gerenommeerd bedrijf tegen een scherp tarief. Het bedrijf dat scherp ingekocht was kon tegen een scherp tarief de app weer up to date te maken maar het geld was inmiddels allang en breed uitgegeven.

Als het bedrijf in een vroegere fase partner was geweest in dit project had zij in toekomstige opbrengsten natuurlijk gedeeld maar had zij ook in de lasten zoals het up to date houden van de app gedeeld. Vaak hebben bedrijven efficiënte processen om apps door te ontwikkelen, up to date te houden, te voldoen aan wet- en regelgeving enzovoort. Vanuit hun ondernemersperspectief kijken ze al heel vroeg of de app een duurzame business case heeft en indien dat het geval is, zijn ze vaak graag bereid om het ontwikkeltraject samen te doorlopen.

In Noord-Nederland bevindt zich een uitgebreid netwerk aan bedrijven, zowel een aantal grote bedrijven als heel veel MKB. De IT-sector en de Life Sciences sector zijn daarin heel sterk vertegenwoordigd. Het Center for Deverlopment and Innovation (CDI) van het UMCG is regelmatig betrokken bij samenwerkingen met deze regionale partners. Het vinden van betrouwbare partners, helpen met het beschermen van het idee, adviseren rond contracten zijn bijvoorbeeld activiteiten waarbij het CDI een faciliterende rol kan spelen. Of in deze casus een partnerschap met een ondernemer had geholpen is achteraf moeilijk te bepalen. Misschien is er gewoon te lang doorgegaan met werken aan een app die uiteindelijk te weinig toegevoegde waarde had. Uiteindelijk heeft deze app het dus niet gered. Lichtpuntje is wel dat de betreffende promovendus inmiddels haar promotie heeft afgerond!

 

 

Bart Scheerder

Bart Scheerder is werkzaam bij het Center for Development and Innovation van het UMCG waar hij aan onderwerpen als innovatie, publiek private samenwerkingen en internationalisering werkt op de snijvlakken van ehealth of digital en sport en bewegen. Daarnaast werkt hij als consultant op het domein van biobanken en cohortstudies.

Bovenstaande column betreft een samenstelling van meerdere trajecten die voor de leesbaarheid tot één casus gemaakt zijn.